Međunarodni Dan Žena: Žene u Arhitekturi i Dizajnu

8. mart se širom sveta obeležava kao Međunarodni dan žena. Ovaj datum je istorijski, ali i u savremenom svetu važan kao okosnica pokreta za ženska prava.

Ove godine, pored Vodiča za poklone koji proslavlja sastavimo Vodič za poklone za nju, slaveći žene širom sveta, rešili smo da napišemo priču koja će proslaviti Žene u arhitekturi i dizajnu. Prošle godine smo se više fokusirali na istorijski značajne žene u dizajnu i arhitekturi, a ove godine je fokus na savremenim dostignućima.

“Za mnoge žene koje rade u ovoj profesiji i sličnim, građevina koja se bavi arhitekturom nije centralno zanimanje… Fleksibilnost radnog okruženja koja nije zasnovana na studiju, i barijere za pristup građevinskoj industriji značilo je da žene imaju snažan uticaj na oblikovanje teorijskog diskursa, a ne konstrukcije.“ – Audrey Thomas-Hayes, Breaking Ground: Architecture by Women 

  • Elizabeth Diller

Elizabeth Diller je američka arhitektica i jedna od osnivača kompanije Diller Scofidio + Renfro, 1979. Takođe je i profesorka arhitekture na Univerzitetu Princeton. Kao jedina žena partnerške njujorške firme AD100 Diller Scofidio + Renfro, Diller je jedna od vodećih žena u arhitekturi na međunarodnom nivou.

„Mislim da sam beneficirala od ženskog pokreta, a da sama nisam morala da dižem teško“, priznaje ona. „Mogla sam fluidno započeti sopstvenu praksu, sa Ricom [Scofidiom], ali definitivno smo viđeni kao odmetnici jer smo radili nezavisna umetnička dela.“

Diller se smatra jednom od najuticajnijih dizajnerki kulturnih prostora i 1999. godine je dobila stipendiju MacArthur Foundation u arhitekturi. Volimo njen projekat ekspanzije prostorije MoMA-e za koji je bila zadužena upravo Elizabeth Diller.

„Ovaj projekat nas je naveo da prođemo kroz bogatu arhitektonsku istoriju MoMA-e, uključujući postojeće blokove muzeja u razumljivu celinu pažljivim i promišljenim intervencijama uz prethodni sistem, kao i izgradnjom novih sistema koje proizlaze iz trenutnih težnji MoMA-e.

  • Amale Andraos 

Amale Andraos je rođena u Bejrutu, ali je neko vreme provela u Francuskoj, Saudijskoj Arabiji i Kanadi. Ona dolazi iz porodice arhitekata i sarađivala je sa Remom Koolhaasom u kancelariji Metropolitan Architecture pre nego što se preselila u Njujork i osnovala sopstvenu kompaniju WORKac sa svojim partnerom i suprugom Danom Voodom.

Studio je kreirao svoje ime unoseći konceptualnu strogost i razigrano nesavršene tipologije u praktične primene. Među projektima kao što je MoMA PS1, verujemo da je značajno što je Amale Andraos imenovana za dekana na Columbia Graduate School of Architecture, Planning and Conservation, što je čini i prvom dekanom u svetu. Male revolucije se dešavaju svakodnevno, a postavljanje žena na rukovodeće položaje znači puno za budućnost ženskog pokreta.

  • Beverly Willis

Beverly Willis je legendarna arhitektica i zagovornica pokreta Women in Architecture. Američka arhitektica koja je igrala veliku ulogu u razvoju mnogih arhitektonskih koncepata i praksi koji su uticali na dizajn američkih gradova i arhitekture. Poznata su njena dostignuća u razvoju novih tehnologija u arhitekturi, urbanizmu, javnoj politici i njenim liderskim aktivnostima u ime arhitekata. Beverli je bila odgovorna za pionirski dizajn u digitalnoj upotrebi sa CARLA softverom.

Dugogodišnja zagovornica inkluzije žena, Willis se poslednjih godina posvetila promeni kulture žena u građevinskoj industriji. 2002. godine osnovala je Arhitektonsku fondaciju Beverly Willis, čiji je cilj promovisati arhitektice koje su ostale izbrisane iz istorije arhitekture i dizajna.

  • Sandra Barclay

Sandra Barclay je arhitektica iz Perua, diplomirala na Univerzitetu URP (Lima) i na pariškoj školi u arhitekturi Paris-Belleville. 2013. godine je diplomirala na pejzažnoj i urbanističkoj arhitekturi na Universidad Diego Portales u Čileu, a 2018. godine je nominovana za počasnog člana AIA-e.

Važno je spomenuti da je peruanska arhitektica Sandra Barclay dobila glavnu nagradu Žena arhitekta godine koja prepoznaje arhitekte za nedavno završen projekat.

„Museo de Sitio de Paracas je smeli, ambiciozni projekat, sa primamljivom jasnoćom namene koji obuhvata odlučnost i fokus ove izuzetne arhitektice“ – Emily Booth

Barclay, koja sa Jean Pierre Crousse-om vodi Lima studio Barclay & Crousse, je ujedno izabrana za nagradu na projektu je za svoj rad na Museo de Sitio de Paracas, arheološkom muzeju crvenog pigmenta koji je zamišljen tako da zameni još jedan gotovo u potpunosti uništen u zemljotresu.

Pored fokusa na arhitekturu, svet dizajna (bilo da je reč o industrijskom, dizajnu nameštaja ili dizajnu enterijera) je pun talentovanih dizajnerki koje zaslužuju svoje mesto u ovom postu koji proslavlja žensko stvaralaštvo.

  • Cecilie Manz

Već ranije smo govorili o Cecilie Manz i njenom radu koji oblikuje svet oko nas. Više o njenom stvaralaštvu možete pročitati ovde.

Važno je napomenuti da je rad Cecilie Manz u okviru nameštaja, stakla, osvetljenja i keramike dobio međunarodno priznanje i prodaje se i izlaže širom sveta. Cecilie se školovala na Kraljevskoj danskoj akademiji likovnih umetnosti sa dodatnim studijama na Univerzitetu za umetnost i dizajn u Helsinkiju.

„Dizajniram stvari koje za mene imaju značenje. Moj opšti cilj je da uvek imam jasan argument koji legitimiše dizajn koji stvaram. Funkcija je neophodna i ako ne mogu da formulišem dobar razlog za postojanje novog proizvoda, bolje je suzdržati se od pravljenja. “

  • Margrethe Odgaard

Ime i delo Margrethe Odgaard sinonim je za tekstil u savremenom kontekstu. Radeći kao dizajner za Kvadrat, Muuto i druge poznate skandinavske brendove, Margrethe Odgaard deo je nove generacije tekstilnih dizajnera u Danskoj.

Nakon što je 2005. diplomirala na Kraljevskoj danskoj akademiji likovnih umetnosti, radila je kao tekstilni dizajner u Filadelfiji, a kasnije i u Parizu, pre nego što je 2013. osnovala dizajnerski studio u Kopenhagenu.

„Bacajući novo svetlo na mogućnosti materijala, segmenti će izazvati šire razgovore o kružnoj ekonomiji i potencijalu održivog dizajna da promeni način na koji razmišljamo o resursima“ – Kvadrat

  • Studio AUTORI

Studio AUTORI (Dijana Novaković i Maja Necić). Rad studija podrazumeva različite projekte iz oblasti arhitekture, enterijera i dizajna nameštaja. AUTORI spadaju u mlađu generaciju arhitekata i trenutno su jedni od najtraženijih studija.

AUTORI su odgovorni za dizajn brojnih enterijera za renomirane beogradske noćne klubove, privatne i poslovne prostore, kafiće. Njihova rešenja su prisutna su u svim relevantnim arhitektonskim i dizajnerskim publikacijama. Studio AUTORI odgovoran je za dizajn enterijera GIR Store-a i našeg kafea koji uskoro otvaramo!

  • Studio Fluid

Studio Fluid je za arhitektonski studio iz Beograda. Osnovan 2015. godine od Nevene Pivić, Vanje Otašević, Zorane Vasić i Tijane Vitomir, studio Fluid je prirodni nastavak dugotrajnog timskog rada u okviru ateljea Fluid Arhitektura – arhitekte Đorđa Geca (1965–2014).

Kao multidisciplinarni studio rade u eksteriju i enterijeru u oblastima stambene i komercijalne arhitekture.

Naša arhitektura zasniva se na kreativnoj konsolidaciji inputa koje dobijamo od budućih korisnika prostora i našem senzibilitetu i estetici. Svaki novi projekat postavljamo kao novi izazov, a inovacija je konstanta koju koristimo za optimalno unapređenje prostora. Podjednako pazimo na dizajn arhitektonskih struktura i detalje enterijera. Osim što je naš stil prepoznatljiv, svaki novi projekat je drugačiji i jedinstven zahvaljujući kreativnoj razmeni sa našim klijentima, čije zadovoljstvo smatramo važnim koliko i poštovanje najviših arhitektonskih standarda.

  • Emilija Radojičić

Kroz ritualnu posvećenost procesu stvaranja, Emilija Radojičić u poslednjem periodu svog rada istražuje osećaje, vibracije, prirodne pojave i pojave kroz koje se odražava ljudski um i telo sa ciljem pronalaženja mogućih, često apstraktnih sopstvenih rešenja stanje bića.

Emilija koristi svoju umetničku radoznalost kao polazište za prikazivanje svog stvalaštva, kao i za napredovanje u svet trodimenzionalnih crteža i prostornih instalacija. Do sada je imala samostalne i grupne izložbe, audio-vizuelne performanse, saradnje i publikacije sa različitim umetnicima, kustosima, institucijama i galerijama.

Emilija je 2019. godine osnovala ETAR studio sa umetnikom Marijom Kolarićem i za GIR su kreirali seriju proizvoda.